CO.A.ST: Being an unaccompanied child in Poland: the transition to adulthood

(English below)

Przygotowanie do samodzielności i dorosłości małoletnich bez opieki po uzyskaniu ochrony międzynarodowej w Polsce

Uzyskanie statusu uchodźcy albo ochrony uzupełniającej przez małoletniego bez opieki to bardzo ważny moment — ale nie koniec drogi. To początek przejścia do samodzielności, które wymaga wsparcia prawnego, socjalnego, edukacyjnego i organizacyjnego.

IPI – kluczowy krok po decyzji pozytywnej

Po uzyskaniu ochrony międzynarodowej cudzoziemiec powinien zostać objęty pomocą integracyjną realizowaną w ramach Indywidualnego Programu Integracji (IPI) na podstawie ustawy o pomocy społecznej. Pomoc ta służy wspieraniu procesu integracji.

Wniosek o IPI składa się do starosty za pośrednictwem PCPR (Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie), w terminie 60 dni od uzyskania statusu uchodźcy/ochrony uzupełniającej. Wniosek podpisuje kurator małoletniego, bądź sam małoletni po osiągnięciu pełnoletności (jeśli jest taka możliwość).

Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej pomoc integracyjna (IPI) jest udzielana na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy i obejmuje m.in.:

• świadczenia pieniężne na utrzymanie i naukę języka polskiego,

• opłacanie składki na ubezpieczenie zdrowotne,

• pracę socjalną,

• poradnictwo specjalistyczne,

• wsparcie w kontaktach z instytucjami, środowiskiem lokalnym i organizacjami,

• inne działania wspierające proces integracji cudzoziemca.

Podstawa prawna: art. 91 i następne ustawy o pomocy społecznej

Nauka i edukacja – kontynuacja jest możliwa

Osoby niebędące obywatelami polskimi korzystają z prawa do nauki w polskim systemie oświaty na zasadach określonych w prawie oświatowym.

Dla uczniów, którzy nie znają języka polskiego albo znają go niewystarczająco, ustawa przewiduje m.in.:

• dodatkową, bezpłatną naukę języka polskiego (co do zasady do 24 miesięcy),

• możliwość dodatkowych zajęć wyrównawczych,

Szkoła może również zatrudnić asystenta międzykulturowego, który udziela pomocy w kontaktach ze środowiskiem szkolnym.

Podstawa prawna: art. 165 i następne ustawy prawo oświatowe

Po 18. roku życia – planowanie samodzielności

W praktyce warto zadbać odpowiednio wcześnie o:

• złożenie wniosku o IPI w terminie,

• plan mieszkaniowy i kontakt z PCPR/OPS,

• kontynuację nauki (szkoła, kursy, edukacja zawodowa),

• wsparcie językowe i społeczne,

• współpracę kuratora/opiekunów instytucjonalnych z pracownikiem socjalnym i organizacjami pomocowymi.

Dobrze zaplanowany proces przejścia do dorosłości zmniejsza ryzyko:

• przerwania edukacji,

• bezdomności/niestabilności mieszkaniowej,

• wykluczenia społecznego,

• utraty dostępu do należnego wsparcia z powodu przekroczenia terminów.
  
  

Transition to adulthood of minors after being granted international protection in Poland

Obtaining refugee status or subsidiary protection by an unaccompanied minor is a very important moment — but it is not the end of the journey. It marks the beginning of the transition to independence, which requires legal, social, educational, and organisational support.

IPI – a key step after a positive decision

After being granted international protection, a person should be covered by integration assistance provided under the Individual Integration Programme (IPI), pursuant to the social assistance act. This assistance is intended to support the integration process.

An application for an IPI is submitted to the starosta (district governor) through the PCPR (District Family Support Centre), within 60 days of obtaining refugee status/subsidiary protection. The application is signed by the curator of UAM or by the minor themselves upon reaching adulthood (if this is possible).

Under the social assistance act, integration assistance (IPI) is granted for a period of no longer than 12 months and includes, among other things:

• financial benefits for subsistence and Polish language learning,

• payment of health insurance contributions,

• social work support,

• specialised counselling,

• support in contacts with institutions, the local community, and organisations,

• other measures supporting the foreign national’s integration process.

Legal basis: Article 91 et seq. of the Social Assistance Act

Education and schooling – continuation is possible

Persons who are not Polish citizens are entitled to education in the Polish education system under the rules set out in the Education Law.

For students who do not know Polish or whose Polish is insufficient, the act provides, among other things:

• additional free Polish language classes (generally for up to 24 months),

• the possibility of additional remedial classes.

A school may also employ an intercultural assistant to provide support in contacts with the school environment.

Legal basis: Article 165 et seq. of the Education Law Act

After turning 18 – planning for independence

In practice, it is worth ensuring, well in advance, the following:

• submitting the IPI application on time,

• a housing plan and contact with PCPR/OPS,

• continuation of education (school, courses, vocational education),

• language and social support,

• cooperation between the curator/guardian/institutional carers and the social worker and support organisations.

A well-planned transition to adulthood reduces the risk of:

• interruption of education,

• homelessness/housing instability,

• social exclusion,

• losing access to entitled support due to missed deadlines.