CO.A.ST: Dual Responsibilities in the Guardianship system in Poland

(English below)

W polskim systemie prawnym istnieje kilka odrębnych form reprezentacji dzieci. Zazwyczaj główną opiekę sprawują rodzice, którzy podejmują decyzje w imieniu dziecka jako jego przedstawiciele ustawowi. W przypadku braku rodziców możliwe jest wyznaczenie opiekuna prawnego – osoby, która w dłuższej perspektywie będzie reprezentować interesy dziecka. Zdarzają się jednak sytuacje, w których dziecko formalnie pozostaje pod władzą rodzicielską, ale w danym momencie lub przy konkretnej czynności rodzice nie są w stanie go reprezentować. W takich wypadkach sąd opiekuńczy wyznacza reprezentanta dziecka, od którego zazwyczaj wymaga się co najmniej określonej wiedzy prawniczej oraz odbycia specjalistycznych kursów potwierdzających umiejętność pracy z dzieckiem.

I choć jest to instytucja, która mogłaby świetnie sprawdzać się w przypadku małoletnich cudzoziemców bez opieki, ustawodawca nie uwzględnił jej w procedurze ubiegania się o ochronę międzynarodową, w której niezmiennie niezbędne jest ustanowienie kuratora.

Jest to zapewne niedogodność, jednak sądy starają się sobie z nią radzić w ten sposób, że ustanawiając kuratora, jednocześnie mogą wyznaczyć tę samą osobę także reprezentantem prawnym. Taka konstrukcja może znacząco ułatwić reprezentowanie interesów dziecka, lepiej oddaje sytuację, w jakiej się ono znalazło (gdyż dzieci te zazwyczaj mają rodziców, jednak w danej sytuacji nie są oni w stanie reprezentować małoletniego), a także pozwala na nieco szerszy wgląd w jego położenie. Dodatkowo, biorąc pod uwagę, że reprezentant co do zasady powinien być radcą prawnym lub adwokatem albo osobą posiadającą wiedzę prawniczą, która dodatkowo przeszła szkolenia z zakresu pracy z dzieckiem, może to dawać szersze gwarancje nie tylko prawidłowego przebiegu procedury udzielenia ochrony międzynarodowej, lecz także zadbania o ogólny dobrostan dziecka i jego interesy.

Istotne jest więc, aby mieć świadomość, że ustanawiając kuratora, sąd może wyznaczyć tę osobę również reprezentantem prawnym. Z jednej strony zwiększa to możliwości działania w interesie małoletniego, z drugiej – nakłada także większe obowiązki związane z dbałością o jego dobrostan oraz o prawidłowy przebieg podejmowanych wobec niego działań prawnych.

Jeśli jesteś adwokatem lub radcą prawnym i dobro dziecka jest dla Ciebie ważne, możesz wziąć udział w szkoleniach i wpisać się na listę reprezentantów prawnych. Jeśli dodatkowo masz wiedzę z zakresu prawa uchodźczego, pamiętaj, że występowanie w tej „podwójnej” roli – kuratora i reprezentanta prawnego – może znacząco ułatwić faktyczne zabezpieczenie interesów dziecka.

In the Polish legal system, there are several separate forms of representation of children. Usually, primary care is exercised by the parents, who make decisions on behalf of the child as the child’s statutory representatives. In the absence of parents, it is possible to appoint a legal guardian—someone who, in the longer term, will represent the child’s interests. However, situations also arise in which the child formally remains under parental authority, but at a given moment or with respect to a specific act the parents are not able to represent the child. In such cases, the family court appoints a child representative, from whom at least a certain level of legal knowledge is usually required, as well as completion of specialist courses confirming the ability to work with a child.

And although this is an institution that could work very well in the case of unaccompanied foreign minors, the legislator has not included it in the procedure for applying for international protection, in which the appointment of a curator (kurator) remains necessary.

This is probably an inconvenience; however, courts try to deal with it by appointing a curator and, at the same time, being able to appoint the same person also as a legal representative. Such an arrangement can significantly facilitate the representation of the child’s interests, better reflects the situation in which the child has found themselves (as these children usually have parents, but in the given situation the parents are simply not able to represent the minor), and also allows for a somewhat broader insight into the child’s circumstances. Additionally, given that the representative should, as a rule, be an attorney-at-law or an advocate, or a person with legal knowledge who has also completed training in working with a child, this may provide broader guarantees not only of the proper conduct of the international protection procedure, but also of safeguarding the child’s overall well-being and interests.

It is therefore important to be aware that, when appointing a curator, the court may also appoint the same person as a legal representative. On the one hand, this naturally increases the possibilities for acting in the minor’s best interests, but on the other hand it also imposes greater duties to safeguard the child’s overall well-being and the legal actions undertaken with respect to the child.

If you are an advocate or an attorney-at-law and the child’s best interests are important to you, you can take part in training and have your name entered on the list of legal representatives. If you also have knowledge of refugee law, remember that acting in this “dual” role—as both curator and legal representative—can significantly facilitate your effective protection of the child’s interests.