CO.A.ST: Being a guardian in Poland: process and responsibilities

(English below)

Zgodnie z obowiązującymi przepisami małoletni bez opieki są jedną z grup wrażliwych, w przypadku których instytucje polskie niezmiennie mają obowiązek przyjmowania wniosków o ochronę międzynarodową. Aby jednak skutecznie rozpocząć taką procedurę niezbędne jest wyznaczenie tzw. kuratora, czyli osoby, która w imieniu małoletniego złoży wniosek o ochronę, ale także będzie mogła reprezentować jego interesy w tej procedurze.

Kuratorem może zostać osoba pełnoletnia, która daje gwarancję należytego wywiązania się z obowiązków. Najczęściej będą to osoby prawnicze lub pracujące w instytucjach wspierających cudzoziemców, może się jednak okazać, że sąd zapytania właśnie Ciebie o to, czy możesz zostać kuratorem. Co wtedy odpowiesz?

Przez najbliższe kilka tygodni będziemy przyglądać się tej procedurze z bliska i postaramy się odpowiedzieć na najważniejsze pytania. Bycie kuratorem to niezwykle ważna funkcja, dlatego warto wiedzieć z czym się ona konkretnie wiąże.

Wyznaczenie kuratora

Zgodnie z artykułem 61 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP wniosek do sądu o wyznaczenie kuratora powinien być złożony niezwłocznie po uzyskaniu deklaracji od małoletniego, że będzie chciał się ubiegać o ochronę międzynarodową. Sąd wyznacza kuratora również niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 3 dni od otrzymania wniosku.

Do ustawowych obowiązków kuratora należy przede wszystkim dopilnowanie, aby małoletni skutecznie złożył wniosek o ochronę międzynarodową, w jednak praktyce istotne jest również:

• utrzymanie stałego kontaktu z małoletnim, wzbudzenie w nim zaufania i poczucia bezpieczeństwa;

• wyjaśnienie małoletniemu na czym polega w praktyce proces ubiegania się o ochronę międzynarodową, jaka jest rola kuratora i czego może się spodziewać w najbliższym czasie;

• czasem wsparcie w zakresie uzyskania pomocy tłumacza (również języków bardzo rzadkich);

• ustalenie czy małoletni potrzebuje wsparcia psychologa;

• współpraca z placówką, w której umieszczony jest małoletni;

• sprawne reagowanie na pojawiąjące się pytania czy trudności.

Osoby małoletnie bez opieki ubiegające się w Polsce o ochronę międzynarodową często doświadczyły wielu krzywd w kraju pochodzenia lub też w drodze do Polski. Kurator może być dla nich pierwszym „ważnym dorosłym” na drodze do spokoju i bezpieczeństwa.

According to the applicable regulations, unaccompanied minors are considered a vulnerable group, and Polish authorities have an ongoing obligation to accept their applications for international protection. However, to initiate this procedure effectively, it is necessary to appoint a so-called guardian (curator) — a person who will submit the application for protection on the minor’s behalf and who will also be able to represent the child’s interests throughout the proceedings.

A curator may be an adult who provides a guarantee that they will properly fulfil their duties. Most often, this will be a lawyer or someone working in an institution that supports foreigners, but it may also happen that the court approaches you directly and asks whether you can take on the role. What would you say then?

Over the next few weeks, we will take a closer look at this procedure and aim to answer the most important questions. Acting as a curator is an extremely important function, so it is worth knowing what it involves in practice.

Appointment of a guardian Under Article 61 of the Act on Granting Protection to Foreigners within the Territory of the Republic of Poland, an application to the court for the appointment of a curator should be submitted without delay after the minor has declared that they wish to apply for international protection. The court appoints a curator no later than within three days of receiving the application.

The curator’s statutory duties primarily include ensuring that the minor is able to submit an application for international protection effectively. In practice, this might also involve in particular:

• maintaining regular contact with the minor and fostering trust and a sense of safety;

• explaining to the minor what the international protection procedure looks like in practice, what the curator’s role is, and what the minor can expect in the near future;

• sometimes assisting in securing an interpreter (including for very rare languages);

• assessing whether the minor needs psychological support;

• cooperating with the facility where the minor is placed;

• responding promptly to any questions or difficulties that arise.

Unaccompanied minors applying for international protection in Poland have often experienced serious harm in their country of origin or on the journey to Poland. For them, the curator may be the first “significant adult” on the path towards stability, safety and security.